Twoje prawa
Pozbawienie wolności samo w sobie jest karą. Inne prawa mogą być ograniczane tylko w zakresie przewidzianym przez prawo i niezbędnym.
Poniżej przedstawiamy podstawowe prawa każdej osoby przebywającej w więzieniu. Szczegółowe procedury określają Kodeks karny wykonawczy (Bausmių vykdymo kodeksas), ustawa o wykonywaniu tymczasowego aresztowania (Suėmimo vykdymo įstatymas) oraz regulaminy wewnętrzne miejsc pozbawienia wolności.
Humanitarne traktowanie
Tortury oraz nieludzkie lub poniżające traktowanie są bezwzględnie zakazane, bez żadnych wyjątków (art. 21 Konstytucji, art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka). Siłę można stosować tylko wtedy, gdy zezwala na to prawo, i tylko w zakresie bezwzględnie koniecznym.
Opieka zdrowotna
Osoby przebywające w więzieniach muszą otrzymywać opiekę zdrowotną równoważną tej, która jest dostępna na wolności. Masz prawo wglądu do swojej dokumentacji medycznej i uzyskania jej kopii (ustawa o prawach pacjentów i odszkodowaniu za szkodę na zdrowiu).
Odpowiednie warunki bytowe
Wystarczająca przestrzeń osobista, ogrzewanie, światło, wentylacja, higiena i wyżywienie. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka mniej niż 3 m² przestrzeni osobistej w celi wieloosobowej rodzi silne domniemanie poniżającego traktowania (Muršić przeciwko Chorwacji, 2016). Trybunał stwierdzał naruszenia przez Litwę w zakresie warunków w więzieniach (np. Mironovas i inni przeciwko Litwie, 2015).
Kontakt z rodziną
Widzenia, listy i rozmowy telefoniczne są chronione prawem do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego (art. 8 Konwencji). Ograniczenia muszą być zgodne z prawem i proporcjonalne.
Prawo do skargi bez obaw
Możesz składać wnioski i skargi do administracji więzienia, Służby Więziennej, Ombudsmanów Sejmu, prokuratury i sądów. Represje lub karanie za złożenie skargi są zakazane.
Pomoc prawna
Masz prawo do poufnego kontaktu z adwokatem i do ubiegania się o pomoc prawną gwarantowaną przez państwo.
Praca, nauka i religia
Więzienia muszą zapewniać możliwość pracy, nauki, udziału w wartościowych zajęciach i praktykowania religii.
Równość
Zakazana jest dyskryminacja ze względu na płeć, narodowość, język, pochodzenie, religię, przekonania, stan zdrowia lub jakikolwiek inny status.
Źródła prawa
- Konstytucja Republiki Litewskiej
- Kodeks karny wykonawczy; ustawa o wykonywaniu tymczasowego aresztowania
- Regulaminy wewnętrzne miejsc pozbawienia wolności
- Europejska Konwencja Praw Człowieka (echr.coe.int)
- Europejskie Reguły Więzienne (zalecenie Rady Europy Rec(2006)2, zmienione w 2020 r.)
- Wzorcowe reguły minimalne ONZ dotyczące postępowania z więźniami (Reguły Nelsona Mandeli, 2015)
Aktualne wersje litewskich aktów prawnych są dostępne w Rejestrze Aktów Prawnych (e-tar.lt).
To informacje ogólne. W swojej konkretnej sytuacji poszukaj pomocy.